Een vriendin maakt zich zorgen, maar je leerling ontkent alles. Wat nu?
Na de les blijft een leerling achter. "Mag ik iets zeggen? Het gaat over mijn vriendin. Ze eet bijna niks meer en ik maak me echt zorgen." Je spreekt de vriendin aan, maar zij ontkent alles. Een week later valt ze flauw in de klas. En nog steeds zegt ze: "Er is niks." Wat doe je?
Dit is een situatie die veel mentoren meemaken. We lopen hem stap voor stap door.
Stap 1De vriendin komt naar je toe
Dat een vriend of vriendin naar je toe komt, vraagt veel moed. Vaak voelt die zich schuldig, alsof ze haar vriendin verraadt. En ze draagt al een tijd een zorg die eigenlijk te groot is voor haar.
- Bedank haar. "Wat goed dat je dit vertelt. Dat is niet makkelijk, en het laat zien hoeveel je om haar geeft."
- Neem de zorg van haar over. "Jij hoeft dit niet op te lossen. Ik ga erop letten."
- Bescherm haar. Zeg dat je haar naam niet noemt tegenover haar vriendin, tenzij ze dat zelf goed vindt. Zo blijft hun vriendschap veilig.
- Vraag hoe het met haar zelf gaat. Zorgen om een vriendin kunnen zwaar zijn. Wijs haar ook op iemand bij wie ze terecht kan, zoals de vertrouwenspersoon.
Kijk zelf, en ga het gesprek aan
Je hebt nu een signaal van iemand anders. Kijk de komende dagen zelf bewust: hoe gaat het in de pauze, in de les, met haar energie? Schrijf kort op wat je ziet, met datum. En deel de zorg alvast met de zorgcoördinator.
Ga daarna het gesprek aan vanuit wat jij ziet, niet vanuit wat de vriendin vertelde:
Ze ontkent alles
"Er is niks aan de hand." "Ik eet gewoon." "Ik ben gewoon moe." Ontkenning is heel gewoon. Schaamte, angst en twijfel maken het moeilijk om open te praten over eten. Soms ziet een leerling het zelf ook nog niet als een probleem.
Ga niet overtuigen en ga niet in discussie. Blijf rustig bij je zorg:
- Plan een vervolgafspraak, ook als het gesprek weinig opleverde.
- Bespreek met de zorgcoördinator of ouders al betrokken moeten worden. Bij aanhoudende zorgen is het verstandig om ouders te laten weten wat school ziet, en een bezoek aan de huisarts te adviseren.
- Blijf haar gewoon groeten en zien. Contact is al waardevol.
Een week later valt ze flauw
Nu verandert de situatie. Flauwvallen is een lichamelijk alarmsignaal. Het kan betekenen dat het lichaam ernstig uitgeput of ontregeld is, ook als iemand er niet heel mager uitziet.
Wat doe je direct?
- Laat haar niet alleen. Laat haar liggen of zitten, en zorg voor rust.
- Is ze niet goed aanspreekbaar, benauwd of heeft ze pijn op de borst? Bel 112.
- Bel dezelfde dag haar ouders en vraag hen om direct de huisarts of huisartsenpost te bellen. Lukt dat niet, bel dan zelf.
- Informeer de zorgcoördinator en leg vast wat er is gebeurd.
En ze ontkent nog steeds
Ook nu zegt ze dat er niets is. "Ik had gewoon niet ontbeten." Dat kan zo zijn, maar je weet ook wat je de afgelopen weken hebt gezien.
Ontkenning is geen reden om hulp uit te stellen. Je hoeft niet te bewijzen dat er een eetstoornis is. Je deelt wat je ziet, en je zorgt dat een arts kan kijken. Dat is jouw taak, niet het stellen van een diagnose.
Zeg eerlijk wat je gaat doen, en betrek haar erbij:
Vertel de ouders concreet wat je hebt gezien, zonder diagnose. Adviseer een afspraak bij de huisarts, het liefst dezelfde dag. En vertel dat een eetstoornis ook mogelijk is zonder ondergewicht.
Daarna: blijf betrokken
- Plan een vervolggesprek met de leerling. Laat merken dat je er bent, ook na dit moment.
- Spreek met ouders en de zorgcoördinator af wie het aanspreekpunt is, en wat jullie doen als het weer slechter gaat.
- Bespreek, op advies van de huisarts of behandelaar, wat school kan aanpassen, bijvoorbeeld bij gym of toetsen.
- Komt er een wachttijd voor behandeling? Wijs de leerling en ouders op stopmetwachten.nl, een gratis online programma voor de periode van wachten.
- En vergeet de vriendin niet. Laat haar weten dat er iets gebeurt, zonder details te delen, en vraag hoe het met haar gaat.
Onthoud
Je hoeft niet zeker te weten dat er een eetstoornis is om in actie te komen. Je hoeft het ook niet alleen te doen. Wat je wél doet: kijken, contact houden, je zorg delen, en zorgen dat er hulp komt. Een eetstoornis is goed te behandelen, en hoe eerder er hulp is, hoe beter.