
Voor vertrouwenspersonen en leerlingbegeleiders
Voor vertrouwenspersonen, leerlingbegeleiders en schoolmaatschappelijk werkers. Over moeilijke gesprekken, schaamte en de grenzen van je rol.
"Mijn leerling vertelt over braken, maar wil niet dat ik het doorvertel. Wat nu?"
Als vertrouwenspersoon, leerlingbegeleider of schoolmaatschappelijk werker ben je vaak degene bij wie een leerling als eerste iets durft te vertellen. Juist omdat ze jou vertrouwen.
Dat vraagt veel van je. Je voert moeilijke gesprekken, je ziet schaamte en twijfel, en je moet soms een vertrouwen doorbreken om je leerling te beschermen.
Schaamte en twijfel begrijpen
Een leerling met een eetstoornis wil vaak twee dingen tegelijk. Een deel wil hulp, omdat het zwaar is. Een ander deel wil de eetstoornis houden, omdat die houvast geeft. Die tweestrijd is normaal.
Praat met allebei de kanten. Bijvoorbeeld: "Ik hoor dat een deel van je wil dat het stopt, en dat een ander deel bang is om het los te laten. Allebei mag er zijn."
Schaamte is vaak groot, zeker bij overgeven of eetbuien. Hoe minder oordeel je laat merken, hoe meer je leerling durft te vertellen.
Mijn mentor zag dat het niet goed ging en maakte het bespreekbaar zonder ook maar een keer het woord boulimia te noemen. Achteraf gezien was dat best wel fijn. Ik vond het namelijk eng om erover te praten.
In het begin was ik echt boos dat de juf het had doorverteld aan mijn ouders. Ik schaamde me kapot. Uiteindelijk ben ik blij dat mijn juf het heeft verteld, anders had ik nooit hulp gehad.
Vertrouwelijkheid, en de grens daarvan
Vertel het vooraf
Leg aan het begin van een gesprek uit dat je vertrouwelijk omgaat met wat je hoort, maar dat er een grens is als de gezondheid of veiligheid in gevaar is. Dan voelt het later niet als verraad.
Geef regie over het hoe
Je leerling kiest niet of de ouders het horen, maar wel hoe en met wie. Zelf vertellen, samen, of door jou.
Volg het beleid van school
Weet wat de afspraken op jouw school zijn, en overleg met de zorgcoördinator. Je hoeft deze afweging niet alleen te maken.
Gesprekstips
Open vragen
"Hoe gaat het met je, echt?" "Wat merk je zelf?" "Wat zou helpen?"
Geen etiket
Noem het woord eetstoornis niet als eerste. Volg de woorden van je leerling.
Niet discussiëren
Ga niet in gesprek over calorieën, gewicht of wat er gegeten is. Dat versterkt de eetstoornis.
Kleine stappen
Eén stap tegelijk. Een afspraak bij de huisarts voorbereiden is al een stap.
Meer zinnen om mee te beginnen vind je bij de gesprekskaart.
De grenzen van je rol
- Je bent geen behandelaar, ook niet als je veel met je leerling praat.
- Voorkom dat je de enige bent bij wie je leerling terechtkan. Zorg dat er ook hulp buiten school komt.
- Spreek af hoe vaak je je leerling ziet, en houd je daaraan.
- Bespreek wat je meemaakt in intervisie of met een collega.
- Zorg voor jezelf. Dit werk raakt je, en dat is normaal.
Is het nu niet veilig? Zie je flauwvallen, duizeligheid of hartkloppingen? Schakel direct de ouders en de huisarts of huisartsenpost in. Bij acuut gevaar bel je 112. Praat je leerling over zelfdoding of over niet meer willen leven? Neem dat altijd serieus, laat je leerling niet alleen en schakel je zorgteam in. Jullie kunnen 113 bellen, of gratis 0800-0113.
Lees ook
Een gesprek voorbespreken?
Bel of mail ons. Je spreekt een ervaringsdeskundige die van binnenuit weet hoe groot schaamte en twijfel kunnen zijn.
Of mail support@isapower.nl. Maandag tot en met vrijdag, 9.30 tot 16.30 uur.
Maak je je zorgen om de lichamelijke gezondheid van je leerling? Zorg dat er vandaag nog contact komt met de huisarts of de huisartsenpost, via de ouders of samen met je zorgcoördinator. Bij acuut gevaar bel je 112.
mijnleerlingheefteeneetstoornis.nl is een initiatief van ISA Power.